GRONDblog

GRONDblog

GRONDBLOG 2 | Op zoek naar een tegenover | 26 mei 2021 | Werkgroeplid Kitty Nijboer

Bij het jubileum van 800 jaar Dominicanen, ontdekte broeder Jan Laan dat het waardevol is om een inspirerende Dominicaan naar Zwolle te halen om een elkaar wederkerig te inspireren. Hij zag hoe de aanwezigheid van lekendominicanen als componisten James MacMillan en Morten Lauridsen een boeiende wisselwerking teweegbracht voor Zwolle en omgeving. Dominicanen zijn predikers, ze prediken voor een doelgroep, maar de doelgroep beïnvloedt ook de predikers. Zo is ooit de orde ontstaan, doordat er een dialoog ontstond tussen broeder Dominicus en een herbergier. Ze praatten de hele nacht door en leerden elkaars kijk op het leven kennen.

Met in zijn achterhoofd een krimpende Dominicanenorde, zei Jan dat hij zichzelf wel eens afvroeg: “Waar kan ik, op mijn leeftijd, nu nog voor bidden? Met welke tegenover kan ik een wederkerige relatie aan gaan?”

Inspiratie uit Afrika

In het boek ‘Ongewone wegen’ van Lisette Verboven las Jan een interview met Godfrey Nzamujo. In dit interview vertelde broeder Godfrey hoe hij vanuit Amerika weer terugging naar Afrika met het verlangen om nieuw leven te brengen in de uitgeputte aardbodem en nieuwe hoop voor mensen in uitzichtsloze situaties. Meteen ontstond het verlangen bij Jan om deze Dominicaan uit te nodigen. Een werkgroep was al snel bij elkaar geroepen, naast Jan ook bestaande uit Leo Oosterloo en mijzelf. Graag vertel ik iets over onze achtergrond en onze betrokkenheid bij dit project.

De spiritualiteit van boeren

Leo is, naast organist in de Dominicanenkerk bij de Vespers, moestuinboer en één van de boeren die ik had geïnterviewd voor mijn scriptie naar impliciete spiritualiteit van boeren. Mocht je het leuk vinden, dan kun je daar hier over lezen. Deze interviews hield ik in het kader van mijn Masteropleiding Geestelijke Verzorging. Ik ontdekte dat geestelijk verzorgers de taak hebben begeleiding te bieden bij het ontdekken van spirituele vindplaatsen. Veel mensen halen inspiratie uit ervaringen die ze opdoen door in en met de natuur te werken. Als boerendochter weet ik dat boeren ook inspirerende ervaringen opdoen in hun dagelijks leven door hun directe ervaring met de natuur. Boeren praten niet gemakkelijk over wat er bij hen van binnen omgaat en over wat hun drijfveren zijn. Sommige boeren voelen zich als misdadiger weggezet in de (sociale) media. Ik wilde ze graag interviewen naar wat hun drijfveren zijn om boer te zijn in deze tijd.

In het interview dat ik met Leo hield, vertelde hij me hoe hij als een soort ‘nomade-moestuinboer’  rondtrekt om de bodem, die aan hem wordt toevertrouwd, te bewerken. Hij zei:

“Ik doe niks anders dan achterstallig onderhoud. Grond ontginnen. Verwaarloosde grond ontginnen. Tuinen op orde brengen. Teeltplannen maken, zodat in 1 of 2 jaar tijd op die plek een tuinderij begonnen kan worden.”

Leo en Godfrey zijn dus beide grondbewerkers. En misschien zijn we dat allemaal wel, we ploegen elke keer een stukje om. En soms merken we dat bepaalde grond heel erg vast zit, of verwaarloosd is in ons. Broeder Godfrey is hier letterlijk ook mee bezig: verwaarloosde grond ontginnen. Met hulp van ‘probleemjongeren’ (jongeren met lastig verpakte talenten, noem ik ze) begon hij het land te irrigeren, composteren en schoonmaken. Uiteindelijk lukte het om er een vruchtbaar stuk grond van te maken. Godfrey richtte een innovatief, ecologisch landbouwcentrum op met een netwerk van landbouwondernemers. Behalve landbouw draait het Songhai Center ook om armoede bestrijden, moed stimuleren en verantwoordelijkheid nemen.

Om naar uit te kijken

We schreven hem een brief per mail en er kwam een positief antwoord terug: hij was graag bereid om naar Zwolle te komen! Met zijn komst kunnen we uitzien naar een inspirerende programmaweek van 1 - 7 november. In aanloop daarnaar gaan we onze eigen ‘grond bewerken’ door ons onder te dompelen in het thema ‘GROND, nieuwe bodem om in te groeien’. Van harte uitgenodigd! Hier (www.kloosterzwolle.nl/grond) vind je alle informatie.

GRONDBLOG 1 | Over wilde akelei en een boer uit Benin | 20 mei 2021 | Projectleider Elsa Eikema 

In het vroege voorjaar plantte ik onze achtertuin vol met inheemse kruiden en heesters. Inheemse planten komen van nature voor in Nederland en zijn daarom extra waardevol voor bijen, vlinders en andere insecten. Reden genoeg om mijn kleine steentje bij te dragen in onze bescheiden tuin. De planten en kruiden, die namen dragen als ‘gewone brunel’, ‘blaassilene’, ‘smeerwortel’ en ‘kruipend zenegroen’, arriveerden in een kartonnen doos op mijn stoep. Sinds ik ze daar voorzichtig uit tilde en in de grond plantte, verzorg ik ze als mijn kinderen. Bij het vallen van de avond zet ik een vaas of bloempot over de soorten waar de slakken pap van lusten, en met mijn neus zo’n beetje ín de plant worden de groei en eerste tekenen van bloei met gejuich begroet. Naast de aanschafkosten gaat er een hoop zorg, tijd en aandacht in mijn inheemse plantenfamilie zitten. En ze zijn tot nu toe heel tevreden. De eerste, de wilde akelei, is nu prachtig paars gaan bloeien.

Op weg naar de supermarkt passeerde ik een tuin vol met van diezelfde paarse bloemen. Toen ik de eigenares van de tuin opmerkte, vroeg ik haar of die plant zichzelf makkelijk uitzaait. Ze lachtte bij het beantwoorden van mijn vraag: vorig jaar had ze er één geplant, nu staat haar tuin er vol mee. Ook de papaver had in haar tuin zichzelf rijkelijk uitgezaaid, ze zei dat ik gerust wat zaden daarvan in het voorbijgaan mocht oogsten. Verwonderd liep ik verder. De plant waar ik mijn portemonnee voor heb moeten trekken, die ik als een baby verzorgd heb in mijn eigen tuin, die zaait zichzelf uit alsof het niets is. Moeiteloos. Gratis.

Al verder lopend dwaalden mijn gedachten af naar die boer uit Benin. Geconfronteerd met de honger in zijn geboorteland, koos hij ervoor terug te keren om daar iets aan te doen. Na lang aandringen bij de lokale overheid kreeg hij een hectare vervuilde grond toegewezen, en daar begon hij te werken. Deze ene hectare is uitgegroeid tot het Songhai Center, een zero waste farm die internationaal als toonbeeld geldt voor duurzame landbouw. Deze boer, broeder Godfrey Nzamujo, zal in november te gast zijn in het Dominicanenklooster in Zwolle. Als projectleider van het programma rondom zijn komst laat ik mij al maanden verrijken door zijn manier van denken, hopen en handelen.

Zou de inspanning van broeder Godfrey te vergelijken zijn met de wilde akelei in mijn achtertuin? Ik geef aandacht en zorg aan deze plant, broeder Godfrey gaf en geeft nog zoveel meer daarvan aan zijn droom voor een andere manier van samenleven, economie en landbouw bedrijven. Mijn verwachting en mijn hoop is dat deze ‘plant’ zichzelf gul, levenslustig en misschien zelf verrassend moeiteloos uitzaait. En dat we ze overal gaan terugzien; die plekken waar het leven volop de ruimte krijgt. Waar mensen, dieren, planten en aardbodem in samenhang met elkaar tot bloei komen.

Aan inspiratie, zaden zo je wil, geen gebrek. Het zoekt alleen maar ontvankelijke bodem om in te groeien en te bloeien. In het programma GROND zullen we de komenden maanden onszelf op allerlei manieren oefenen in die ontvankelijkheid. Van studeren tot schoffelen, je bent van harte uitgenodigd mee te doen!